Chrzan tarty

Chrzan – cenny składnik diety

Chrzan to przyprawa od wieków wykorzystywana w tradycyjnej polskiej kuchni. Wartościowy jest jedynie korzeń chrzanu, który znajduje bardzo wiele zastosowań. Jest niezbędnym dodatkiem do kiszonych ogórków, natomiast tarty chrzan dodajemy do sosów, kanapek czy przetworów. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z prozdrowotnych właściwości tej pospolitej rośliny.

Cenne właściwości chrzanu

Chrzan jest nie tylko ostrą przyprawą, wykorzystywaną szczególnie w okresie wielkanocnym. Można stosować go na co dzień w profilaktyce wielu chorób. W medycynie ludowej chrzan był znany ze swoich właściwości leczących katar, zatkane zatoki, dolegliwości trawienne. Można go stosować również w leczeniu schorzeń kręgosłupa oraz dolegliwości reumatycznych kończyn. Badania wskazały, że chrzan posiada silne właściwości przeciwnowotworowe dzięki zawartości izotiocyjanianów, jego spożywanie w przypadku raka żołądka zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia choroby nawet o 30-40%. Stężenie tych dobroczynnych substancji jest największe w świeżym chrzanie, dlatego też warto samodzielnie przyrządzać chrzan, a nie kupować go w słoikach. Niewielka ilość chrzanu pobudza trawienie, wspomaga leczenie przeziębienia i chorób górnych dróg oddechowych, uciążliwego kaszlu. Świeży chrzan jest bogaty w szereg dobroczynnych dla naszego zdrowia witamin i składników mineralnych – witaminę A, B, C, a także magnez, potas czy fosfor.

Jak można wykorzystywać chrzan?

Najpopularniejszą formą spożycia tego warzywa jest chrzan tarty, który znajduje zastosowanie w kuchni. Jako przyprawę można również stosować chrzan w kawałkach – nadaje się do różnego rodzaju przetworów czy nalewek. Pokrojony na kawałki mocno oddaje swój pikantny smak i aromat. Medycyna ludowa zna także wiele przepisów, które w swoim składzie zawierają świeży chrzan własnoręcznie tarty – stanowi podstawę wielu syropów przeciwko przeziębieniu. To jednak nie wszystko. Zastosowanie chrzanu powinny poznać również osoby cierpiące z powodu… piegów. Można przygotować nalewkę z chrzanu, która ma działanie ściągające skórę, a także wybielające przebarwienia.

Skąd brać chrzan?

Mimo iż chrzan tarty gości na sklepowych półkach, nie powinniśmy po niego sięgać bez zastanowienia. Wystarczy przeczytać skład – niektóre “chrzany” to w większości tarta rzepa. Najlepiej smakuje chrzan, który zetrzemy samodzielne wykorzystując do tego surowy korzeń. Możemy go kupić w sklepie warzywnym, na targu lub wykopać samodzielnie. Chrzan to roślina, która częśto porasta sady lub łąki – okazy rosnące z dala od zanieczyszczeń są najbardziej wartościowe w kuchni.

Warzywa zdjęcie utworzone przez azerbaijan_stockers - pl.freepik.com
Chrzan tarty

Jak przyrządzić domowy chrzan tarty?

Chrzan tarty (https://ranozebrano.pl/chrzan-tarty-z-zurawina-210g) chyba każdemu kojarzy się ze świętami Wielkanocy, kiedy to jest nieodłącznym dodatkiem do jajka czy żurku. Chrzan ma szerokie zastosowanie w polskiej kuchni i gości w niej już od wieków. Sprawdza się jako wyrazisty dodatek do sosów, mięs, kanapek czy do przyprawiania przetworów. Nie trzeba jednak kupować gotowego chrzanu w słoiku, można go przyrządzić samodzielnie – będzie zarówno smaczniejszy, jak i zdrowszy.

Dobroczynne właściwości chrzanu

Chrzan jest od wieków wykorzystywany jako nieodłączny element każdej domowej apteczki. Nadaje się do bezpośredniego spożycia, ale również do przygotowania nalewek czy prozdrowotnych syropów. W medycynie ludowej chrzan stosowano do leczenia kataru i chorych zatok, reumatyzmu, bólów kręgosłupa czy jako środek pobudzający trawienie. Badania wskazały, iż chrzan jest bogaty w izotiocyjaniany, czyli substancje o silnym działaniu przeciwnowotworowym. Ich stężenie jest najwyższe w świeżym chrzanie, który można przygotować w domu. Regularne spożywanie chrzanu może zmniejszać ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe nawet o 30%. Chrzan ponadto pobudza trawienie, dlatego też dodaje się go do ciężkostrawnych, tłustych potraw. Chrzan działa drażniąco, dlatego też powoduje miejscowe przekrwienie skóry i uczucie ciepła, przyczyniając się do leczenia zmian zwyrodnieniowych, bólu kręgosłupa czy stawów.

Jak przygotować domowy chrzan tarty?

Chrzan tarty przygotowany w domu jest zdrowszy i bardziej aromatyczny niż sklepowa wersja. Jeśli sprawdzimy skład kupowanego chrzanu tartego, zwykle jest on pełny białej rzepy… Aby przygotować samodzielnie chrzan wystarczy świeży korzeń, cytryna, nieco soli cukru i wody. Korzeń chrzanu należy obrać i zetrzeć na tarce o najdrobniejszych oczkach. Jeśli wcześniej włożymy chrzan na godzinę do zimnej wody, unikniemy łzawienia oczu podczas jego ścierania. Do utartego chrzanu dodaje się kilka łyżek soku z cytryny, ciepłej wody, sól i cukier do smaku. Tak przygotowany chrzan można włożyć do wyparzonych słoiczków i przechowywać w lodówce.

Kto nie powinien spożywać tartego chrzanu?

Mimo iż chrzan tarty ma właściwości prozdrowotne, nie każdy powinien go spożywać. Chrzan z diety powinny wykluczyć osoby cierpiące na zgagę, wrzody żołądka, schorzenia wątroby czy niewydolność nerek. Należy pamiętać o tym, by nie przekraczać dziennego dopuszczalnego spożycia chrzanu, czyli około 4 łyżeczek dziennie. Chrzan ma bowiem właściwości drażniące, dlatego też w większych ilościach może powodować podrażnienie nerek, błony śluzowej żołądka czy jelit.

Jedzenie zdjęcie utworzone przez master1305 - pl.freepik.com